चितवन । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जले आफ्नो क्षेत्रमा अतिक्रमण गरी बनाइएको घर गोठ आगो लगाएर नष्ट गरेको छ । हिजो साँझपख निकुञ्जबाट खटिएको टोलीले माडी नगरपालिकाको कुसुमखोलामा चेपाङहरुले बनाएका घर गोठ आगो लगाएर नष्ट गरेको हो ।
निकुञ्जका सूचना अधिकारी गणेश प्रसाद तिवारीका अनुसार पहिलादेखिनै वस्दै आएका एक जना स्थानीयको घरमा केही गरिएको छैन । नयाँ मानिसहरु आएर बनाएको टहरा र घर गोठ नष्ट गरिएको र निकुञ्जलाई अतिक्रमणबाट जोगाएको तिवारीले बताउनुभयो ।
तिवारीले भन्नुभयो,“नगरपालिकाले व्यवस्थापन गरिसकेका व्यक्तिहरु फेरि जाने, टहरा हाल्ने गरेपछि सम्झाउने पठाउने नियमित भइरहेको हो । संयुक्त रुपमा पुगेको हाम्रो टोलीले सदियौँ वस्दै आएको घरमा केही क्षती गरेको छैन । नयाँ थपिएका टहराहरु नष्ट गरिएको जानकारी आएको छ ।”
निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्र रहेको उक्त स्थानमा रहेका १६० घरमध्ये १५९ घरका परिवारलाई माडी नगरपालिकाले यसअघिनै स्थानान्तरण गरेको थियो । नगरपालिकासँग यसअघिनै त्यहाँ कसैलाई नराख्ने सहमति भएको र अहिले नयाँ संरचना बनाएर क्षेत्राधिकार कायम गर्न खोजेपछि नष्ट गरिएको तिवारीको दावी छ । यद्यपी अझै वस्तुनिष्ट रिपोर्टीङ निकुञ्जको टोलीबाट हुन बाँकी रहेको तिवारीको भनाई छ । पूरै वन क्षेत्र रहेको र अतिक्रमण गरी उनीहरु बसेको उहाँले बताउनुभयो । करिव १५ वटा टहरा हटाइएको तिवारीले बताउनुभयो ।
माडी नगरपालिकाका नगरप्रमुख ठाकुर ढकालले भने नगरपालिकासँग कुनै सोधपुछनै नगरी निकुञ्जले आगो लगाएको बताउनुभयो । मानिसहरु बसीरहेको स्थानलाई जलाएर उठीवास बनाउनु गलत काम भएको उहाँको भनाई छ । आफू राति साँढे ८ बजे त्यहाँ पुग्दा स्थानीयको अवस्था दयनिय रहेको बताउनुभयो । ढकालले भन्नुभयो,“साँढे ६ बजे खवर पाउनासाथ म त्यहाँ पुगेँ । टाढा भएकाले साँढे ८ भयो । निकुञ्जले पहिला देखि वस्दै आउनुभएका काजीमान प्रजाको घर पनि जलाएको ढकालले बताउनुभयो ।
अतिक्रमण नगर्ने सहमति अनुसारनै नगरपालिकाले प्याउली,राइडाँडामा त्यहाँको एक घर बाहेक सवै स्थानान्तरण गरिसकेको जानकारी दिनुभयो । तर केही व्यक्तिहरु पुन फर्कीएको र वाहिरी जिल्लाबाट समेत आएर बसेको आफूलाइ जानकारी आएको ढकालको भनाई छ । यद्यपी कति आएका छन् भन्ने तथ्याङ्क नभएको ढकालको भनाई छ।
आगो लगाउनुको सट्टा सम्झाएर बुझाएर त्यहाँ खाली गराउनुपर्नेमा त्यसो नहुँदा दुख लागेको बताउनुभयो । नगरपालिकाले व्यवस्थापन गरेका मानिसहरुलाई त्यहाँबाट फर्कीन भनिएको छ भने अन्य जिल्लाबाट आएकोहरुलाई भने नगरपालिकाले व्यवस्थापन गर्न कठिनाइ हुने ढकालले बताउनुभयो । १६० घरमा काजीमान प्रजा मात्रै त्यहाँ रहेको नगरपालिकाले प्रष्ट पारेको छ । प्रजाले भने कृषि कर्म गर्ने जग्गा नपाएसम्म नगरपालिकाले भनेको स्थानमा नजाने अडान लिँदै त्यही बस्दै आइरहनुभएको थियो । उहाँ बाहेक अन्य सवैलाई नगरपालिकाले तल स्थानान्तरण गरेको हो ।
उहाँलाई पनि चाँडै व्यवस्थापन गरिने ढकालको भनाई छ । नगरपालिकाले घर बनाएर व्यवस्थापन गर्ने तयारी हुँदैगर्दा त्यसरी आगो लगाउनुले निकुञ्जको रवैया उस्तै रहेको भान हुने ढकालको भनाई छ ।
चाँडै स्थानीय सरकारसँग समन्वय गरेर अघि बढ्न उहाँको आग्रह छ । ढकालले भन्नुभयो,“हामीले पनि ती स्थानमा राख्न भनेका छैनौँ । व्यवस्थापन भइरहेको छ । तर एक्कासी स्थानीय सरकारलाई जानकारी नदिई आगो लगाउने गर्दा समस्या समाधान कसरी हुन्छ ? हामीले व्यवस्थापन गरेका चेपाङहरुलाई विना व्याज र धीतो ऋण दिइरहेका छौँ । व्यवसायिक गराउने प्रयास जारी छ । निकुञ्जले समन्वय गरेर काम गर्नुुपर्छ । ”
